Abchazië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Аҧсны (Apsny)

Autonome republiek in Georgië

(Details)

Situering

Deel van

Georgië

Algemeen

Oppervlakte

8660 km² (???% water)

Inwoners

± 250.000 (2000) (29/km²)

Hoofdstad

Soechoemi

Talen

Abchazisch, Russisch

Religie

Orthodox, Islam

Overig

Volkslied

"Aiaaira" ("Overwinning")

Tijdzone

UTC +3

Feestdag

30 september

Abchazië (Abchazisch: Аҧсны, Apsny; Georgisch: აფხაზეთი, Apkhazeti; Russisch: Абха́зия) is een autonome republiek in het noordwesten van Georgië, aan de Zwarte Zee en in de westelijke Kaukasus. Sinds 1993 is het land in de praktijk onafhankelijk, al wordt die onafhankelijkheid door de meeste staten niet erkend. Rusland, dat reeds langere tijd troepen had gestationeerd in Abchazië, erkende de onafhankelijkheid van Abchazië op 26 augustus 2008 naar aanleiding van de Oorlog in Zuid-Ossetië.^[1] Op 5 september volgde Nicaragua.^[2] De huidige president van Abchazië is Sergej Bagapsh.

De hoofdstad is Soechoemi, Soechoem in het Abchazisch.

[bewerk] Geografie

Abchazië beslaat een gebied van ongeveer 8660 km² aan de noordkust van de Zwarte Zee. De bergen van de Kaukasus in het noorden en het noordoosten verdelen Abchazië van de Russische kraj Krasnodar en de Russische autonome republiek Karatsjaj-Tsjerkessië. In het zuidoosten wordt het begrensd door de Georgische regio Samegrelo-Zemo Svaneti en in het zuidwesten door de Zwarte Zee.

De republiek is uiterst bergachtig (bijna 75 procent van het grondgebied bestaat uit bergen (hoogste top 3309m) of uitlopers) en bewoning is grotendeels beperkt tot de kust en een aantal diepe, goed bewaterde valleien. Het klimaat is uiterst mild. In het gebied wordt thee, tabak, wijn en fruit verbouwd.

[bewerk] Demografie

De demografie van Abchazië heeft belangrijke veranderingen ondergaan sinds de jaren '90. Op het tijdstip van de laatste sovjettelling in 1989 had het een bevolking van ongeveer 500.000, waarvan 45,7 procent Georgiërs (hoofdzakelijk uit Mingrelië); 17,8 procent bestond uit inheemse Abchazen.

In 1993 leidde een belangrijke oorlog (zie geschiedenis van Abchazië) tot een breuk tussen Abchazië en Georgië. Veel Georgiërs zijn sindsdien vertrokken. Ook is de bevolking een stuk afgenomen sinds de oorlog.

[bewerk] Geschiedenis

[bewerk] Vroege geschiedenis

Abchazië was in de vroege Middeleeuwen een kolonie van het Oost-Romeinse Rijk of Byzantijnse Rijk, tussen de 8e en 10e eeuw als Abchazisch Koninkrijk, daarna tot de 13de eeuw in unie met Georgië.

[bewerk] Eind jaren tachtig

De Abchazen, die (voor de burgeroorlog) 17,8% van de totale bevolking uitmaken in dit gebied, begonnen in de late jaren tachtig van de vorige eeuw met een campagne om van hun autonome republiek een volwaardige sovjetrepubliek te maken. Dit werd door de hier levende etnische Georgiërs, die (voor de burgeroorlog) 45% van de bevolking uitmaakten, van het begin af aan bestreden. In juli 1989 waren er bloedige botsingen tussen Abchazen en Georgiërs in de Abchazische hoofdstad Soechoemi. Ook in augustus van dat jaar bleven er zich botsingen voordoen, maar daarna werd het weer vrij rustig in Abchazië.

[bewerk] 1990

Een jaar later op 25 augustus 1990 verklaarde de Opperste Sovjet van Abchazië zich onafhankelijk van Georgië en gaf zichzelf de titel van een volwaardige Sovjetrepubliek. De volgende dag werd dit ongeldig verklaard door Georgië en Georgische inwoners van Abchazië begonnen met een spoorblokkade bij Soechoemi. Een week later draaiden de Georgische afgevaardigden in de Abchazische Opperste Sovjet de onafhankelijkheid terug.

[bewerk] 1992

Hierna werd het weer wat rustiger in de straten van Soechoemi, maar de Georgische regering had wel zware kritiek op het feit dat de Abchazen, die gedeeltelijk christelijk, maar met een kleine meerderheid vooral islamitisch zijn, deelnamen aan de Confederatie van Kaukasische Bergvolkeren, waardoor de spanningen weer geleidelijk toenamen. Ook na het afzetten van Zviad Gamsachoerdia en de groeiende macht van Edoeard Sjevardnadze, bleven deze spanningen groeien, ook nadat Sjevardnadze had geprobeerd om met de Abchazen compromissen te sluiten. Begin augustus 1992 ontvoerden aanhangers van de gevluchte voormalige Georgische president Gamsachoerdia, die nog steeds grote populariteit genoot in het gebied, elf Georgische regeringsfunctionarissen. Sjevardnadze verklaarde als antwoord hierop de oorlog aan het kamp van Gamsachoerdia, dat zich bij het bolwerk Zoegdidi ophield, vlak bij de grens van Abchazië. Sommige gegijzelden werden na een week vrij gelaten, waaronder de Georgische minister van binnenlandse zaken. Georgische troepen begonnen hierna met een offensief om de overige gegijzelden te bevrijden; na het veroveren van Zoegdidi was dit hun gelukt. Ook delen van Abchazië, waaronder Soechoemi, werden onder vuur genomen door de Georgische Nationale Garde die onder leiding stond van de minister van defensie, Kitovani. Sjevardnadze verklaarde in het begin niet op de hoogte te zijn geweest van sommige acties. Georgische soldaten plunderden volgens ooggetuigen Abchazische huizen en namen in veel door de Abchazen bewoonde dorpen en steden gewelddadig de macht over. Officieel was het doel van de interventie de bescherming van de spoorwegen naar de Zwarte Zee. Gamsachoerdia bevestigde later dat Georgië één staat zal blijven en dat Georgië het volste recht heeft om troepen te sturen naar onstabiele regio's. Rusland en ook de Verenigde Staten hadden begrip voor de Georgische acties.

De leider van de Abchazen, Vladislav Ardzinba, trok zich met een groep aanhangers terug in de bergen en vroeg hulp aan de Confederatie van Kaukasische Bergvolkeren, die hij ook kreeg. De partizanenstrijd was begonnen en de Abchazen kozen de door voornamelijk Abchazen bewoonde kustplaats Goedauta, waar zich een groot Russisch militair vliegveld bevindt, als hun hoofdbasis. Op 2 oktober versloegen de Abchazen met hulp van de Tsjerkessen, Kabarden en de goed getrainde Tsjetsjenen de Georgiërs bij Gagra, wat een keerpunt betekende in de strijd. In de daarop volgende dagen en weken veroverden de Abchazen het hele noorden tot vlakbij Soechoemi; iets meer dan de helft van Abchazië.

Georgiërs werden verdreven uit hun huizen of gewoon zomaar geëxecuteerd. Ook de Armeniërs, Grieken en Russen werden, als ze met de Georgiërs samenwerkten, door de Abchazen en hun handlangers uit hun huizen gezet. De Abchazen, Tsjerkessen, Kabardijnen en Tsjetsjenen voerden een hardnekkig schrikbewind. Honderdduizenden Georgische burgers werden verdreven over de grens naar Zoegdidi. Een etnische schoonmaak was een feit.

Ook gingen steeds meer Russen voor de Abchazen vechten, waardoor de spanningen tussen Rusland en Georgië geleidelijk steeds verder opliepen. Sjevardnadze uitte de beschuldiging dat Rusland een complot smeedde om de Georgische staat te ondermijnen.

[bewerk] 1993

Eind februari 1993 beschuldigde Sjevardnadze Jeltsin van provocaties. Een Russisch gevechtsvliegtuig deed een raketaanval op het door Georgiërs beheerste Soechoemi, volgens het Russische leger als vergelding op de beschieting van een in Abchazië gelegerde Russische legereenheid. Hierna eiste Sjevardnadze dat alle Russische legereenheden uit Abchazië en ook uit het zuidelijke Adzjarië moesten worden teruggetrokken, in verband met de beschuldiging van Sjevardnadze aan het adres van de Russische legerleiding, dat zij de Abchazen, maar ook de naar afscheiding strevende Adzjaren steunde. Gebeurde dit niet dan zou volgens Sjevardnadze het gehele Georgische leger gemobiliseerd worden om Georgië te verdedigen tegen de Russische bezetting. De Russen zaten natuurlijk ook met een dilemma: steunden ze de Abchazen, dan was een groot conflict tussen Rusland en Georgië niet te voorkomen, omdat Georgië dat zou gaan zien als een regelrechte schending van zijn territorium. Steunden de Russen de Georgiërs, dan konden ze geweld uitlokken van de Confederatie van Kaukasische Bergvolkeren, wat tot een groot bloedbad kon leiden, omdat de Confederatie de gehele islamitische Kaukasus wilde bevrijden, onder de noemer van een Jihad. Het beste konden de Russen zich neutraal opstellen of zich inderdaad terugtrekken, maar dit kon weer opgevat worden als steun aan de Georgiërs. De Russen vormden echter geen geheel: naast het Russische leger waren er ook aparte kozakkenlegertjes. Sommige Russische soldaten schenen inderdaad met de Abchazen en hun bondgenoten meegevochten te hebben; waarom was onduidelijk. Dus ook als Rusland neutraal zou blijven in het conflict, kon het escaleren.

[bewerk] Na 1993

Een tijdelijke oplossing werd gevonden in het stationeren van vredestroepen van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS), wat in de praktijk inhield en inhoudt, dat de Russische troepen bleven, maar op papier zag het er diplomatiek uit. Deze situatie is sindsdien onveranderd en echte vredesbesprekingen hebben nog steeds niet plaatsvinden. Wel is sindsdien de vrede grotendeels bewaard, ook al worden de overgebleven Georgiërs nog steeds onderdrukt. Ook zijn er nog vrij regelmatig grensconflicten en zijn de verdreven Georgiërs uit Abchazië, die zich in groten getale in Zoegdidi en omgeving hebben gevestigd, nog steeds niet in staat om terug te keren.

[bewerk] 2008

Zie Oorlog in Zuid-Ossetië (2008) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Nadat er hevige gevechten waren uitgebroken in Zuid-Ossetië in augustus tussen Georgische troepen aan de ene kant en Russische en Ossetische aan de andere kant, verplaatsten de onlusten zich ook naar Abchazië. De Georgische troepen die in de Kodorivallei waren gestationeerd werden met hulp van de Russen verdreven waardoor Georgië het laatste stukje gezag in Abchazië verloor. Al snel zei Georgië de uit 1994 stammende wapenstilstand op. Naar aanleiding van deze oorlog verklaarde Rusland op 26 augustus dat het zowel Zuid-Ossetië als Abchazië zou erkennen. Op 2 september volgde Nicaragua.