1911

Brak wersji przejrzanej

rok 1911 / MCMXI XIX wiek · XX wiek · XXI wiek
1909 « 1910 « 1911 » 1912 » 1913

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Zdarzenia astronomiczne
6 Nagrody Nobla
7 Zobacz też
8 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

Kraków - "pierwszy zjazd miłośników ojczystych zabytków", na którym sformułowano nowoczesne poglądy konserwatorskie.
Powstał klub sportowy RKS Marymont Warszawa.
Powstał Piłkarski Klub Sportowy Polonia Warszawa.
22 maja zostają powołane pierwsze drużyny skautowe.
na terenie obecnego Świnoujścia zakończono budowę kanału Mielińskiego, spowodowało to utworzenie wyspy Mielino

[edytuj] Wydarzenia na świecie

1 stycznia - Terytorium Północne zostało politycznie oddzielone od Australii Południowej i przeszło pod kontrolę władz federalnych.
3 stycznia - w londyńskiej dzielnicy East End doszło do strzelaniny między Metropolitalną Policją i Gwardią Szkocką, a kryminalnym gangiem łotewskich anarchistów.
4 stycznia - Maria Skłodowska-Curie złożyła własną kandydaturę do Akademii Francuskiej.
10 stycznia - major miasta San Diego w Kalifornii, Jimmie Erickson, jako pierwszy wykonał zdjęcia swego miasta z „lotu ptaka” (aerofotografia).
18 stycznia - Eugene Ely, amerykański pilot, wylądował na pokładzie okrętu krążownika pancernego USS Pennsylvania stacjonującego w porcie San Francisco. Było to pierwsze na świecie lądowanie samolotu na pokładzie jednostki pływającej.
21 stycznia - odbył się pierwszy Rajd Monte Carlo (Rallye Automobile Monte Carlo).
26 stycznia - Glenn H. Curtiss odbył pierwszy pomyślny lot hydroplanem.
30 stycznia - niszczyciel USS Terry dokonał pierwszej operacji ratunkowej samolotu rozbitego w morzu, uratował życie Jamesa McCurdy - 18,5 km od wybrzeża Kuby na wysokości Hawany.
18 lutego - po raz pierwszy samolot oficjalnie został użyty do przewozu przesyłek pocztowych (Poczta Lotnicza). Stało się to w Indiach, kiedy pilot Henri Pequet przewiózł 6,500 listów na dystans 13 km z miejscowości Allahabad do Naini.
1 marca - José Batlle y Ordóñez został wybrany prezydentem Urugwaju.
8 marca - po raz pierwszy obchodzono Dzień Kobiet.
24 marca - w Danii została zniesiona kara śmierci i kara chłosty.
25 marca - pożar w szwalni (Triangle Shirtwaist Factory) w Nowym Jorku pozbawił życia 145 osób. Była to największa katastrofa przemysłowa w tym mieście.
29 marca - Armia Stanów Zjednoczonych formalnie przyjęła Pistolet Colt M1911 jako standard krótkiej ręcznej broni palnej. Dało to pistoletowi oznaczenie numerowe (M1911).
6 kwietnia - przywódca powstania albańskiego przeciw Imperium Osmańskiemu, Dedë Gjon Luli Dedvukaj, wywiesił flagę Albanii w miejscowości Tuzi w Czarnogórze pierwszy raz od czasu Skanderbega.
13 kwietnia - rewolucja meksykańska: rebelianci zajęli miejscowość Agua Prieta w stanie Sonora, w pobliżu granicy USA. Wojska rządowe zajęły tą miejscowość ponownie 17 kwietnia, kiedy przywódca rebeliantów Czerwony Lopez był pijany.
19 kwietnia - rewolucja meksykańska: oddziały rewolucyjne Francisca Madero obległy miasto Ciudad Juárez; broniący miasta generał Juan J. Navarro odmówił poddania się.
30 kwietnia - iskry z palącego się stogu siana spowodowały wielki pożar, który zniszczył większość budynków śródmieścia miasta Bangor w stanie Maine.
8 maja - rewolucja meksykańska: Pancho Villa zaatakował odziały rządowe stacjonujące w mieście Ciudad Juárez bez pozwolenia Francisca Madero. Oddziały rządowe poddały się 10 maja.
11 maja - wystawa futurystów w Mediolanie.
15 maja - Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał międzynarodową korporację kierowaną przez Johna D. Rockefellera, Standard Oil, za „nieracjonalny” monopol. Sąd nakazał, zgodnie z „Sherman Antitrust Act” - ustawą antymonopolową, podział korporacji.
17 maja - rewolucja meksykańska: Porfirio Diaz został przekonany do zrezygnowania z prezydentury, jednak nie uczynił tego oficjalnie.
21 maja - rewolucja meksykańska: podpisano układ pokojowy pomiędzy rebeliantami z Madero a rządowymi oddziałami w Ciudad Juárez.
23 maja - uroczystość otwarcia Nowojorskiej Biblioteki Publicznej (ang. New York Public Library).
24 maja - rewolucja meksykańska: oddziały rządowe ostrzelały demonstracje przeciw Porfirio Diaz’owi w stolicy Meksyk – około 200 osób zostało zabitych. Oficjalnie strona rządowa twierdziła, że tylko 40 osób poniosło śmierć.
25 maja - rewolucja meksykańska: Porfirio Díaz podpisał rezygnację z prezydentury i udał się do Veracruz. 31 maja opuścił Meksyk i udał się na wygnanie do Francji.
30 maja - pierwszy wyścig Indianapolis 500. Zwycięzcą został Ray Harroun, jadący samochodem marki Marmon.
31 maja - zwodowano statek RMS Titanic
7 czerwca - rewolucja meksykańska: Francisco Madero przybył do stolicy Meksyku tuż po lokalnym trzęsieniu ziemi.
14 czerwca - w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii rozpoczął się strajk marynarzy.
15 czerwca - w Nowym Jorku zarejestrowano firmę Computing Tabulating Recording, późniejszy IBM.
16 czerwca - ważący 772 gramy kamienny meteoryt uderzył w ziemię w hrabstwie Columbia w stanie Wisconsin w pobliżu wioski Kilbourn, spowodował zniszczenie stodoły.
22 czerwca - Jerzy V i Maria Teck zostali koronowani w Opactwie Westminsterskim w Londynie.
28 czerwca - meteoryt pochodzenia marsjańskiego, później zwanym „Meteorytem z Nakhla”, uderzył w ziemię w okolicy Aleksandrii w Egipcie, rzekomo zabijając psa.
1 lipca - pojawienie się niemieckiego okrętu SMS Panther w marokańskim porcie Agadir wzmogło napięcie międzynarodowe przed pierwszą wojną światową (drugi kryzys marokański).
24 lipca - Hiram Bingham odkrył osady Inków w Machu Piccu.
8 sierpnia - Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił prawo (Public Law 62-5) określające liczbę członków Izby Reprezentantów na 435 osób. Prawo weszło w życie w roku 1913.
9 sierpnia - w miejscowości Raunds w hrabstwie Northamptonshire odnotowano rekordową temperaturę 36,7°C (98°F). Była to najwyższa temperatura zmierzona w Wielkiej Brytanii do roku 1990.
10 sierpnia - po raz pierwszy brytyjscy członkowie parlamentu głosowali za przyznaniem sobie płacy.
22 sierpnia - w Luwrze odkryto kradzież obrazu Mona Lisa, później złodziej Vincenzo Peruggia został schwytany. W 1913 r. obraz wrócił na swe miejsce.
7 września – francuski poeta Guillaume Apollinaire został aresztowany. Policja podejrzewała go o kradzież obrazu Mona Lisa z muzeum w Luwrze. Później poeta został zwolniony.
20 września - liniowiec RMS Olympic, jeden z trzech statków typu Olympic, do którego – oprócz jego samego – należał najsłynniejszy parowiec świata Titanic oraz Britannic, zderzył się z krążownikiem Royal Navy HMS Hawke w pobliżu portu Southampton.
25 września - francuski okręt Liberté eksplodował w porcie wojennym w Tulonie.
29 września - Włochy wypowiedziały wojnę Turcji.
październik - pierwsza konferencja fizyków w Międzynarodowym Instytucie Fizyki i Chemii Solvay w Brukseli. Przewodniczył jej fizyk holenderski Hendrik Antoon Lorentz, najmłodszym uczestnikiem konferencji był Albert Einstein. W konferencji uczestniczyła również Maria Skłodowska-Curie.
10 października - powstała Republika Chińska, inaczej Tajwan.
10 października - Robert Laird Borden został ósmym z rzędu premierem Kanady.
16 października - rewolucja meksykańska: Felix Diaz, bratanek Porfirio Diaza, zajął port Veracruz. Było to przejawem rebelii przeciw prezydentowi Francisco Madero.
18 października - rewolucja w Chinach pod przewodnictwem Sun Jat-sena obaliła ostatniego cesarza Chin z dynastii Qing Pu Yi (cesarz Pu Yi oficjalnie abdykował 12 lutego 1912 roku).
24 października - Orville Wright w Karolinie Północnej ustanowił rekord 9 minut i 45 sekund przebywania w powietrzu wykorzystując szybowiec. Rekord ten utrzymał się przez następne 10 lat.
1 listopada - pierwsze rzekome użycie samolotów w celach militarnych; dokonali tego Włosi podczas działań bojowych przeciw Turkom w Trypolitanii. (inne źródła podają datę 5 marca 1912 - jako samolotów rozpoznawczych i 16 października 1912 - pierwsze bombardowanie przez pilotów bułgarskich)
3 listopada - samochód Chevrolet oficjalnie wszedł do sprzedaży, by konkurować z produkowanym przez Forda modelem T.
4 listopada - w Danii zwodowano pierwszy statek oceaniczny z silnikiem Diesla o nazwie „Selandia”.
5 listopada - armia włoska zajęła Trypolis i Cyrenajkę. Parlament włoski potwierdził aneksję byłych ziem Imperium Osmańskiego w dniu 25 lutego 1912 roku.
11 listopada - anomalia pogodowa we wschodnich stanach środkowo-północnych (ang. Midwest) w USA; w wielu miejscowościach w tym samym dniu odnotowano rekordowe wysokie temperatury powietrza i rekordowe niskie temperatury.
11 listopada - wielki pożar wybuchł w mieście Visoko w Bośni i Hercegowinie, 450 budynków spłonęło.
15 listopada - książę Louis Honoré Charles Antoine de Grimaldi, późniejszy władca Księstwa Monako jako Ludwik II Grimaldi, oficjalnie uznał swoją nieślubną córkę Charlotte Louvet jako spadkobierczynię tronu.
16 listopada - trzęsienie ziemi w Szwabii w południowych Niemczech.
11 grudnia - w mieście Nowe Delhi Jerzy V i Maria Teck zostali koronowani na cesarza i cesarzową Indii.
12 grudnia - stolica Indii została przeniesiona z Kalkuty do Nowe Delhi (ang. New Delhi).
14 grudnia - Roald Amundsen zdobył biegun południowy.
21 grudnia - anarchistyczny gang (Bonnot gang), operujący na terenie Francji i Belgii w latach 1911- 1912, dokonał swego pierwszego rabunku.
23 grudnia - Konstanty Stanisławski i Edward Gordon Craig przedstawieniem Hamleta otwarli Moskiewski Teatr Sztuki.
24 grudnia - otwarto szybką linię kolejową (ang. Lackawanna Cutoff) o długości 45,8 km (28,45 mili), łączącą Port Morris w stanie New Jersey i Slateford w stanie Pensylwania.
29 grudnia - Sun Jat-sen został pierwszy prezydentem Republiki Chińskiej.
Skonstruowano pierwszą maszynę do pisania w języku urdu.
W Kanadzie powstała pierwsza na świecie agencja rządowa (ang. Parks Canada) zajmująca się Parkami Narodowymi.
Założono państwowy Uniwersytet Islandzki w Reykjavíku.
Opublikowano najsłynniejsze, jedenaste wydanie (1910–1911) Encyklopedii Britannica (ang. Encyclopædia Britannica Eleventh Edition).
Ernest Rutherford wydedukował istnienie cząstek elementarnych jądra atomowego na podstawie eksperymentów z pierwiastkami radioaktywnymi.
Heike Kamerlingh-Onnes odkrył zjawisko nadprzewodnictwa.
Maria Skłodowska-Curie otrzymała Nagrodę Nobla z dziedziny chemii. Pierwszy raz otrzymała tą nagrodę wraz z mężem Pierrem Curie i Henrim Becquerelem za pracę w dziedzinie fizyki w roku 1903.