Mikołaj Sieniawski (hetman wielki koronny)

Brak wersji przejrzanej

Herb Leliwa

Mikołaj Sieniawski herbu Leliwa (1489-1569) - hetman wielki koronny, wojewoda bełski i ruski. Ojciec Mikołaja, hetmana polnego koronnego i Anny Sieniawskiej, którą poślubił Spytek Jordan.

W roku 1512 wziął udział w bitwie pod Łopusznem. Od 1518 był dworzaninem króla Zygmunta I Starego. W młodości brał udział w walkach z Tatarami i Mołdawianami od 1522 roku. W latach (1530—1537) rotmistrz jazdy na Podolu. W 1531 został strażnikiem polnym koronnym. Na jego barkach spoczęła wówczas obrona Rzeczypospolitej przed rajdami czambułów tatarskich pustoszących Podole i Bracławszczyznę. Stanął na czele obrony potocznej. Brał udział w bitwie pod Obertynem w 1531. Pod Tarnowskim wygrał kilkanaście bitew. W 1532 został podkomorzym halickim. W 1537 został kasztelanem bełskim. W 1539 był już hetmanem polnym. W 1542 wojewodą bełskim, a w 1553 wojewodą ruskim. Walczył na wschodnich kresach z Tatarami. W roku 1552 wprowadził na tron mołdawski jako lennika Polski Aleksandra Lăpuşneanu. W 1561 dostał upragnioną buławę wielką koronną i był do śmierci czujnym strażnikiem granic wschodnich.

Mikołaj Sieniawski był założycielem wielu miast. Oprócz Brzeżan, miasta założonego 1530 r.- gniazda rodowego, zakłada Borek w 1540 r., Sieniawskie Pole nad Ikawą w 1543 r., Kałusz w 1549 r. i Mikołajów nad Maniłówką w 1555 r.

Był jednym z największych przeciwników ruchu egzekucyjnego i wielkim zwolennikiem unii Korony z Litwą.

Miał czterech synów; Hieronima Sieniawskiego - wojewodę ruskiego, halickiego, kołomyjskiego, Mikołaja Sieniawskiego - kasztelana kamienieckiego, hetman polnego, starostę stryjskiego, Rafała Sieniawskiego - ożenionego z Dziduską h. Jelita- starościanką konińską i Jana Sieniawskiego - ożenionego z Herbortówną, córką kasztelana lwowskiego. Jego nagrobek z potomkami; Hieronimem Sieniawskim (1519-1582) wojewodą ruskim (z 1583 r.), i Adamem Hieronimem Sieniawskim (1619), znajduje się w Kaplicy zamkowej w mieście, które założył; w Brzeżanach (Ukraina)

Bibliografia;

Bartosz Paprocki, Herby rycerstwa polskiego. 1858 r. (Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa). s. 487
J. Czernecki: Brzeżany. Pamiątki i wspomnienia. Lwów 1905 r.
K. Kuśmierz; Sieniawa. Założenia rezydencjonalne Sieniawskich. Kraków 1984 r.
M. Marciszewski; Brzeżany w czasach Rzeczpospolitej Polski. Brody 1911 r.
S. Wiśniewski; Przewodnik po Brzeżanach i okolicy. Tarnopol 1939r.